Naam: Editieveld
Lengte: -
Herkomst: -
Toelichting RDA
Toelichting FOBID RT
Toelichting RDA: Algemeen
Ongewijzigde herdrukken
Geen ongewijzigde herdrukken op exemplaarniveau
Gebonden en paperback editie
Welke en hoeveel auteurs neem je over?
Hoe wordt een 'draft' vermeld?
Jaarboeken
Verschillende editievermeldingen in de publicatie
Drukkersrijtjes in ongewijzigde herdrukken
Ongewijzigde herdruk van deel uit meerdelige publicatie
Editie opgedeeld in genummerde en ongenummerde exemplaren
Sortering / Arabische editienummering
Romeinse cijfers
Onjuiste editievermelding
Algemeen
Ongewijzigde herdrukken
Niet alleen voor gewijzigde herdrukken, maar ook voor een ongewijzigde herdruk wordt een nieuw record in het GGC ingevoerd. Dit is niet alleen vanwege het feit dat RDA op belangrijke onderdelen verschilt van de Regels voor de titelbeschrijving van de FOBID, zoals het jaar van uitgave, het jaar van copyright en de formulering van het impressum, maar dit is ook conform de internationaal gebruikelijke manier van invoeren van een apart record voor iedere manifestatie. Dit betekent dat de bestaande records die zijn ingevoerd conform de Regels voor de titelbeschrijving niet geschikt zijn om daaraan ongewijzigde herdrukken te hangen.
Het invoeren van nieuwe records is eveneens goed voor de internationale uitwisseling van data en voor de matching & merging van records, omdat alle belangrijke gegevens van de manifestaties dan op algemeen niveau staan.
Maar is een reeds bestaand record volgens bijvoorbeeld de FOBID/RT beschreven, dan wordt er geen RDA record toegevoegd, noch hoeft het bestaande FOBID/RT record te worden omgewerkt naar RDA. Dan dient een bibliotheek aan een bestaand record te gaan hangen. Oftewel, nieuwe records worden pas toegevoegd als er sprake is van nieuwe invoer.
Geen ongewijzigde herdrukken op exemplaarniveau
Aan nieuwe volgens RDA beschreven records worden geen ongewijzigde herdrukken op exemplaarniveau opgenomen. Immers, voor ongewijzigde herdrukken worden nieuwe records gemaakt.
Gebonden en paperback editie
Voor gebonden/paperback edities worden aparte records ingevoerd. Ze worden niet meer in één record vermeld. Deze edities hebben over het algemeen aparte ISBN's en ook het formaat (afmetingen) is meestal niet identiek.
Welke en hoeveel auteurs neem je over in de kmc's 4000, 4004, 4006, 4007, 4020, 4201 e.d.?
Zie voor nadere informatie: kmc 4000.
Hoe wordt een 'draft' vermeld?
In de publicatie staat: 'Draft, May 2000'. Dat wordt als volgt vermeld:

1100 2000 $ May 2000
4020 Draft

De vraag of 'Draft, May 2012' volledig beschouwd dient te worden als een editievermelding of als een combinatie van twee elementen, namelijk een editievermelding en een jaar van uitgave, is afhankelijk van de concrete situatie.
Bovendien dienen de voorbeelden binnen de RDA Toolkit altijd binnen de betreffende context bekeken te worden. Zie RDA Toolkit paragraaf 2.5.2.3 Recording Designations of Edition.
Jaarboeken
Bij jaarboeken duiden formuleringen als 'editie 2014', 'juni 2013 editie' e.d. op een editievermelding, en worden als zodanig in kmc 4020 opgenomen.
Verschillende editievermeldingen in de publicatie

Voorbeeld 1
Bron 1: 5e editie
Colofon: Vijfde herziene druk

Er zijn diverse oplossingen mogelijk.

Oplossing 1
4020 5#5e editie, vijfde herziene druk
De tekst 'vijfde herziene druk' wordt toegevoegd aan '5e editie', gescheiden door komma-spatie. Er is geen sprake van 'menging' van bronnen.
Oplossing 2
4020 5#5e editie
4201 In colofon: Vijfde herziene druk

In een annotatie wordt verantwoord wat er in het colofon staat.

Voorbeeld 2
In een publicatie staat op de titelpagina '14e, gewijzigde druk' en tevens 'Editie 2014'.

Er zijn diverse oplossingen mogelijk.

Oplossing 1
4020 14#14e, gewijzigde druk, editie 2014

De tekst 'editie 2014' wordt toegevoegd aan '14e, gewijzigde druk', gescheiden door komma-spatie. Er is geen sprake van 'menging' van bronnen.

Oplossing 2
4020 14#14e, gewijzigde druk
4201 Titelpagina vermeldt: Editie 2014

In een annotatie wordt de editievermelding verantwoord die niet in het editieveld staat.
Drukkersrijtjes in ongewijzigde herdrukken
Uitgangspunt bij het catalogiseren conform RDA is dat niet alleen voor iedere nieuwe editie en voor iedere nieuwe gewijzigde druk een apart record wordt ingevoerd, maar tevens voor iedere oplage en voor iedere ongewijzigde druk. Hoewel drukkersrijtjes in diverse vormen voorkomen, is de betekenis identiek. Zij staan vaak op de keerzijde van de titelpagina.

Voorbeeld
10 9 8 7 6 5 4
2015 2014 2013

Dit betekent dat we te maken hebben met de 4e druk of 4e oplage van een publicatie uit 2013. Bij een volgende oplage of druk hoeft de uitgever slechts het laatste getal uit de eerste rij te verwijderen en, indien nodig, een of meer jaartallen uit de tweede rij.
De formulering in kmc 4020 is mede afhankelijk van de keuzes die bij vorige drukken c.q. oplages zijn gemaakt. De editievermelding kan afgeleid worden uit de cijfers uit de drukkersrijtjes, maar is geen editievermelding. Vandaar dat de editievermelding tussen vierkante haken in de taal van catalogisering wordt geplaatst.

Voorbeelden
4020 4#[4e druk]
4020 4#[4e oplage]
4020 4#[4th print]
4020 4#[4th reprint]

Als je niet kunt achterhalen of er sprake is van een druk of een oplage, kies dan voor de neutrale term 'druk'.

Voorbeeld
4020 4#[4e druk]

Het editieveld wordt in principe gesteld in de taal en het schrift van de publicatie. Maar als het editieveld wordt ontleend aan een bron buiten de publicatie, wordt dat element tussen vierkante haken in de taal van catalogisering opgenomen.

Kmc 1100
1100 2013 $ [2013]

De jaartallen in de drukkersrijtjes gelden niet als jaar van uitgave. Vandaar dat het jaar tussen vierkante haken wordt geplaatst, omdat het wordt ontleend aan een bron buiten de publicatie.
Ongewijzigde herdruk van deel uit meerdelige publicatie
Voor een al dan niet gewijzigde herdruk van een deel van een meerdelige publicatie wordt een nieuwe beschrijving gemaakt. Dat deel wordt aan de oorspronkelijke koepeltitel gehangen, behalve als de gehele meerdelige publicatie is herzien. In het laatste geval wordt een nieuwe koepeltitel ingevoerd en worden de gewijzigde delen hieraan gerelateerd.
Editie opgedeeld in genummerde en ongenummerde exemplaren
Genummerde exemplaren komen veelvuldig voor bij bibliofiele uitgaven. Er blijft sprake van eenzelfde manifestatie als de nummering handmatig wordt toegevoegd. Er worden dus geen nieuwe records ingevoerd voor elk genummerd exemplaar.
Maar als de nummering in de publicatie wordt gedrukt, verschillen de genummerde manifestaties van elkaar. Uit praktische overwegingen adviseert de Redactie Richtlijnen om deze verschillen op exemplaarniveau op te lossen en een algemene annotatie in kmc 4201 op te nemen.

Voorbeeld
4201 Uitgegeven ter gelegenheid van de actie: Nederland Leest! van het CPNB - Oplage van 400 exemplaren waarvan 250 exemplaren gesigneerd en genummerd zijn door de samensteller (ten behoeve van de leden en relaties van het Genootschap)
7001 31-05-2014 : v
4801 Dit exemplaar is ongenummerd.
7002 31-05-2014 : v
4801 Dit is nummer 27.
Sortering / Arabische editienummering
De Arabische editienummering heeft de functie van sorteernummer die ervoor zorgt dat de titels in editievolgorde worden gepresenteerd in de familiepresentatie. Verder is de editienummering van belang voor sortering bij uitvoer. Deze sortering wordt in het eerste onderdeel van kmc 4020 ingevuld. Hierbij moet altijd rekening gehouden worden met andere gebruikers. Licht de keuze voor nummering eventueel toe in kmc 4700.

Voorbeeld
1100 2014
4020 201#2e herziene druk, 1e oplage
Romeinse cijfers
Hoe worden drukvermeldingen met een Romeins cijfer behandeld? Bijvoorbeeld: IVe druk.
In de RDA Toolkit staat in paragraaf 2.5.1.4 [Basic Instructions on Recording Edition Statements] Recording Edition Statements: "Transcribe an edition statement as it appears on the source of information (see 1,7)." Dit betekent dat in kmc 4020 de editievermelding wordt vermeld zoals deze in de publicatie voorkomt, met inachtneming van paragraaf 1.7 Transcription.
Onjuiste editievermelding
Als in de bron een editievermelding staat, dan wordt deze overgenomen in het record. Kmc 4020 is een transcriptieveld, een identificerend veld, en de informatie wordt overgenomen ongeacht de werkelijke situatie, m.a.w. het kan voorkomen dat de editievermelding feitelijk niet correct is.
In de RDA Toolkit staat in paragraaf 1.7.9 Inaccuracies: "When instructed to transcribe an element as it appears on the source, transcribe an inaccuracy or a misspelled word unless the instructions for a specific element indicate otherwise." "Make a note correcting the inaccuracy if considered important for identification or access."
Toelichting FOBID RT: Algemeen
Herdrukken en edities
Kmc 4020 - algemeen niveau
Exemplaargebonden kmc's
Ongewijzigde herdruk gepresenteerd als nieuwe editie
Nieuwe editie niet als zodanig gepresenteerd
Aanvullende editievermeldingen
Fotomechanische herdrukken
Printing on demand (POD)
Herdruk wel ISBN
Genummerde en/of gesigneerde exemplaren
Herdrukken en edities van meerdelige en seriële publicaties
Schooluitgaven
Publicatie met verschillende impressums en ISBN's
Sortering / Arabische editienummering
Objecten
Algemeen
Algemene richtlijnen: RT/NS par. 46-55 ; RT/S par. 59-76.
Herdrukken en edities
Voor een goed begrip van de richtlijnen voor de behandeling van herdrukken en edities, is het eerst noodzakelijk deze begrippen te omschrijven.
In dit verband wordt onder 'herdruk' verstaan: een nieuwe oplage van de publicatie gemaakt met hetzelfde zetsel (of met kleine correcties) als de oorspronkelijke druk. Kleine correcties zijn verbeteringen van zetfouten, spellingfouten en errata die geen invloed hebben op de inhoud van de publicatie.
De term 'printing' die Angelsaksische uitgevers vaak gebruiken, wordt gelijkgesteld aan het begrip 'herdruk'. Bijdrukken met kleine wijzigingen worden behandeld als herdrukken.
Onder 'editie' wordt verstaan: een nieuwe uitgave van de publicatie, met gewijzigd, uitgebreid of nieuw zetsel, waarbij belangrijke wijzigingen ten opzichte van de oorspronkelijke uitgave zijn aangebracht. De Engelse term 'edition' wordt gelijkgesteld aan het begrip 'editie'.
Belangrijke wijzigingen zijn onder andere:
  • Een nieuwe of gewijzigde titel.
  • Nieuwe onderdelen zoals voorwoord en nawoord.
  • Wijzigingen in de inhoud die ook in de publicatie zijn omschreven of die onmiskenbaar uit de inhoud blijken.
  • Een nieuw ISBN (niet een later toegekend ISBN). Niet te verwarren met een ISBN per vestigingsplaats.
  • Opname in een (andere) reeks.

Als richtlijn in het GGC geldt: edities worden apart gecatalogiseerd, herdrukken niet. In de praktijk betekent deze richtlijn dat voor elke editie een nieuwe beschrijving wordt gemaakt, waarbij in een annotatie wordt verwezen naar de oorspronkelijke uitgave.
Voorbeelden:
4203 Oorspr. uitg.: London : Collins, 1967
4244 Oorspr. titel: The pawns of Null-A. - New York : Street and Smith, 1948
Bovenstaande richtlijnen zullen in de praktijk nog wel eens tot problemen kunnen leiden, met name omdat de beslissing over de behandeling als herdruk of editie afhangt van een aantal subjectieve factoren zoals de interpretatie van het titelblad en het vaststellen van de werkelijke afwijkingen van de herdruk of editie ten opzichte van de moederuitgave.
Kmc 4020 - algemeen niveau
In kmc 4020 worden in principe geen gegevens van een oplage opgenomen. Dit betekent dat de vermelding van een herdruk zoals bedoeld in RT/NS par. 50 in beginsel niet in kmc 4020 wordt ingevoerd.
Kmc 4020 wordt in principe alleen gebruikt voor het verantwoorden van editiegegevens.
Editievermeldingen als '1e dr.', 'Erstaufl.', 'First edition' etc. worden alleen in kmc 4020 opgenomen wanneer deze gegevens in de primaire bron voor de beschrijving voorkomen.
Als bij het beschrijven van herdrukken blijkt dat er geen record van de eerste of een eerdere druk aanwezig is, wordt op algemeen niveau deze druk beschreven. Dit betekent dat in kmc 4020 de bijbehorende druk wordt vermeld. Het is dus niet (meer) de bedoeling om een beschrijving van de eerste druk te 'construeren'! Dit laatste kan sowieso lastig of twijfelachtig zijn, omdat je niet zeker weet of het ISBN, de paginering, het formaat e.d. identiek zijn gebleven, nog afgezien van het feit dat een publicatie eerder onder een andere titel kan zijn verschenen e.d.
Exemplaargebonden kmc's
In het exemplaarblok worden de gegevens geplaatst die van toepassing zijn op de te beschrijven druk als deze afwijkt van de druk op algemeen niveau in kmc 4020. Hier kan de druk worden vermeld in kmc 4820 of kmc 4821 , een (afwijkend) jaartal in kmc 4850 ), een andere paginering in kmc 4860 , en de bindwijze/collatieformule in kmc 4864 . De kmc's 4860 en 4864 zullen in de praktijk bij herdrukken niet vaak te hoeven worden gebruikt. Indien van toepassing wordt in kmc 4801 het jaar van de eerste druk vermeld.
Voorbeeld:
Op algemeen niveau is de 1e druk beschreven die is uitgegeven in 2004. En op exemplaarniveau wordt bijvoorbeeld de 2e druk uit 2007 beschreven. Dan resulteert e.e.a. in het volgende exemplaarblok:
7001 i
4801 1e dr.: 2004 (of: 1e dr. Nederlandse uitg.: 2004)
4821 2#2e dr
4850 2007
Als er meer gegevens afwijken dan die kunnen worden vermeld in bovengenoemde kenmerkcodes, is er waarschijnlijk sprake van een andere editie. De publicatie dient dan apart te worden gecatalogiseerd.
Als op algemeen niveau de 27e druk is beschreven, is het dan toegestaan om de 25e druk aan dit record te relateren? Het mooiste is om dit record om te werken naar de 25e druk en de aanhangende bibliotheken daarover te berichten. Als dit te veel werk is, is het toegestaan om de 25e druk aan de 27e druk te hangen. Afgeraden wordt om in dergelijke situaties een nieuw record in te voeren. Dit laatste gebeurt uiteraard wel als er sprake is van een nieuwe editie.
Ongewijzigde herdruk gepresenteerd als nieuwe editie
Als de publicatie vermeldt dat het om een nieuwe editie gaat, maar na onderzoek blijkt dat er in feite sprake is van een ongewijzigde herdruk, wordt deze als herdruk verwerkt.
In kmc 4820 of kmc 4821 wordt de in de publicatie aangetroffen 'editievermelding' overgenomen.
Nieuwe editie niet als zodanig gepresenteerd
Als de publicatie niets vermeldt, maar na onderzoek blijkt dat er sprake is van een nieuwe editie, wordt een kopie gemaakt van de oorspronkelijke uitgave. In het nieuwe record wordt kmc 4020 gebruikt waarin tussen vierkante haken, in de taal van het titelblad, wordt aangegeven dat het om een nieuwe editie gaat. Tevens wordt in kmc 4203 een verwijzing naar de oorspronkelijke uitgave gemaakt.
Aanvullende editievermeldingen
Er verschijnen publicaties waar aan de editievermelding toegevoegd wordt: 'Bijgewerkt tot datum .....'. Deze vermeldingen moeten gezien worden als aanvullende editievermelding in de zin van RT/NS par. 50, en niet als 'verborgen' verantwoordelijkheidsvermelding in de zin van RT/NS par. 51.
Voorbeeld: 4020 4e dr., bijgew. tot maart 2005
Wanneer deze aanduidingen voorkomen zonder conventionele editievermelding, worden ze slechts in een annotatie (kmc 4201) verantwoord, zoals bij losbladige uitgaven. Kmc 4020 wordt hiervoor niet gebruikt.
Voorbeeld: 4201 Bijgew. tot maart 1983
Fotomechanische herdrukken
Fotomechanische herdrukken worden behandeld als nieuwe editie. Van de oorspronkelijke titel wordt een kopie gemaakt als het mogelijk is. In de nieuwe titel wordt in kmc 4030 het impressum en in kmc 1100 het jaar van herdruk opgenomen. Tevens wordt in kmc 4203 verwezen naar de oorspronkelijke uitgave.
Printing on demand (POD)
Van oudere publicaties worden door uitgevers soms nieuwe exemplaren besteld bij bedrijven die zich bezighouden met printing on demand (POD). Er is feitelijk geen sprake van een nieuwe herdruk. Wel wordt in de publicatie aangegeven op welke datum en door welk bedrijf de POD-uitgave is gemaakt.
Geadviseerd wordt om de specifieke POD-gegevens op exemplaarniveau in kmc kmc 4801 te vermelden.

Voorbeelden:
4801 Printing on demand uitgave: 2010
4801 Printing on demand uitgave: 19 januari 2010

In kmc 4820 of kmc 4821 en kmc 4850 worden de druk en het jaar van uitgave van de publicatie waarvan de POD-uitgave is gemaakt, vermeld. Uiteraard alleen als er sprake is van een ongewijzigde herdruk.
Het opnemen van het bedrijf dat de POD-uitgave heeft verzorgd, is niet nodig omdat deze organisaties in feite drukkers en geen uitgevers zijn.
Herdruk wel ISBN
Als bij het verwerken van een herdruk de situatie optreedt dat de oorspronkelijk uitgave geen, en de herdruk wel een ISBN heeft - ISBN's worden vanaf 1970 gebruikt -, maakt men geen nieuw record, maar neemt men het ISBN van de herdruk op in kmc 2005 (ISBN als zoeksleutel), kmc 4801 (presentatie), en voegt men in kmc 4700 een verantwoording toe van deze oplossing.
Genummerde en/of gesigneerde exemplaren
Genummerde en/of gesigneerde exemplaren worden wanneer zij verder niet verschillen van de normale handelsuitgave niet als aparte beschrijving ingevoerd. De specifieke vermelding van het nummer, de handtekening, de prijs etc. worden op exemplaarniveau vermeld.
Onderscheidt een genummerd en/of gesigneerd exemplaar zich van het handelsexemplaar door bijvoorbeeld een andere vorm of lay-out, en wel in die mate dat er sprake is van een aparte uitgave, dan wordt een aparte beschrijving gemaakt.
Herdrukken en edities van meerdelige en seriële publicaties
Zie voor een uitgebreide toelichting de handleiding 'Meerdelige en Seriële Publicaties': Herdrukken en edities
Schooluitgaven
Ook schooluitgaven vallen onder de algemene richtlijnen inzake edities en herdrukken. Juist deze categorie publicaties dient kritisch bekeken te worden om te bepalen of een verwerking als herdruk of editie de voorkeur heeft. Meestal is de herdrukmethode voldoende, ook al bevat het titelblad een term als 'herzien'. Dergelijke aanduidingen worden veelal om commerciële, en niet om bibliografische redenen, toegevoegd.
Publicatie met verschillende impressums en ISBN's
Sommige uitgevers geven aan een publicatie verschillende impressums, afhankelijk van de plaatsen van vestiging en zelfs aparte ISBN's per vestiging. In dergelijke situaties wordt volstaan met één record. In kmc 4030 en kmc 4031 e.v. worden de plaatsen van uitgave opgenomen, met in kmc 2000 het ISBN behorend bij de eerste plaats en in kmc 2001 de ISBN's van de volgende plaatsen.
Sortering / Arabische editienummering
De Arabische editienummering heeft de functie van sorteernummer die ervoor zorgt dat de titels in editievolgorde worden gepresenteerd in de familiepresentatie. Verder is de editienummering van belang voor sortering bij uitvoer. Deze sortering wordt in het eerste onderdeel van kmc 4020 ingevuld. Hierbij moet altijd rekening gehouden worden met andere gebruikers. Licht de keuze voor nummering eventueel toe in kmc 4700 .
Sortering van herdrukken is een lokale aangelegenheid en de eventuele invulling van de sorteercode in kmc 4820 en kmc 4821 moet dan ook door de bibliotheek zelf worden vastgesteld.
Objecten
Definitie: The placement of a work in the context of prior or later issuances of multiples of the same work. Edition either identifies a specific work in the context of a group issued at the same time, or defines an issuance of a work in relation to previous and subsequent editions. It is a description of the specific edition to which a work belongs, whether expressed as a fractional number or as a name or expression of the context related to prior or later issuances.
Zie voor een algemene toelichting: (Museale) objecten formaat en algemene uitbreiding Pica formaat
Invoer: Het editieveld kan opgebouwd zijn uit de volgende elementen:
  • Arabische editienummering, gevolgd door #
  • Editievermelding; minimaal verplicht bij gebruikmaking van deze kmc
  • Parallelle editievermelding, voorafgegaan door _=_. Dit element is herhaalbaar
  • 1e verantwoordelijkheidsvermelding, voorafgegaan door _/_
  • 2e en volgende verantwoordelijkheidsvermelding, voorafgegaan door _;_. Dit element is herhaalbaar
  • Aanvullende editievermelding, voorafgegaan door _$_ (alleen bij tapetitels)

De Arabische editienummering heeft de functie van sorteernummer. Er worden geen voorloopnullen gebruikt en de nummering mag maximaal 8 posities alfanumeriek zijn.
Het gedeelte van kmc 4020 na _$_ wordt alleen bij ongebruikte tapetitels aangetroffen. Zodra het record in gebruik wordt genomen, dienen de gegevens na _$_ naar kmc 4820 te verhuizen.
Herhaald: Niet herhaalbaar
Relaties: Op exemplaarniveau bestaan: kmc 4820 en kmc 4821
Nota bene: Voor Oude Drukken gelden aangepaste richtlijnen. Zie aldaar.
Voorbeelden:
Algemeen
4020 14#14e dr. / bew. door H. Verrijn Stuart-Alma
4020 2#2e verb. en verm. dr
4020 20#Versie 2.0
4020 3. Aufl
Objecten
4020 3/20
4020 2nd ed
4020 Kennedy edition